Tag Archives: Knisja li tisma’

Ċelebrat Pentekoste: 7 esperjenzi ta’ fidi Kattolika

To celebrate this year’s Pentecost, the Pastoral Formation Institute was inspired by the ecclesial renewal document One Church, One Journey to showcase the beautiful tapestry that is the Catholic Church in Malta. In a series of 7 testimonies, we will meet persons from different countries, cultures, and languages, expressing their Catholic faith and their experience of the Holy Spirit in their lives.  A video will be published every day during the week leading to Pentecost.

Our aim is to show the richness and diversity of the Catholic Church in Malta, and what better feast to highlight this than the great feast of Pentecost!

This project presented us with a unique opportunity to meet 11 wonderful individuals who shared with us their experience of living in Malta, on living their vocation in their daily life, and their thoughts on the Holy Spirit. Each person also recites a prayer in their own language.

Join us on this journey to discover how, although we have different languages and rites, we are all One, Holy, Catholic, and Apostolic Church.

Watch these experiences below

Meet Ana Maria Quintero López, from Colombia. In 2017 Ana Maria came to Malta to learn English and ended up finding her now husband. Now she calls Malta her new home. Click here to find out more about Ana Maria.

Meet Alessandro and Valentina Scafidi who decided to take a leap of faith and move to Malta in hopes to find a new place to call home. Watch this couples’ testimonial on how they feel God’s presence in their everyday life. Click here to find out more about Alessandro and Valentina.

Meet Sam Thomas Alex, from India. He was very excited when he had an opportunity to work in Malta, the land where St Paul was shipwrecked. Now working as a registered nurse at St Martin’s College and leading the Msida branch of the St Thomas Syro-Malabar community in Malta, he is still fascinated by the churches found at every corner on the island.

Meet Joseph Keleta from Eritrea and Deborah Keleta from Malta. A newlywed couple who shared their experience of strength in faith in facing life’s challenges.

Meet Pappàs Martin Zammit, from Valletta. He is married with two kids and a grandfather of three. P Martin lectures Arabic and Semitic languages at the University of Malta and he is the parish priest of the Greek-Catholic Parish of Malta.

Meet Robert Farrugia. “The human being thirsts for love in a universal manner. We all wish to feel loved. In love we find healing, peace and rest. This love is experienced in different experiences, be it romantic, friendship but most of all interior. It is there that we experience a different kind of relationship, a true treasure, the proper source of spiritual love.”

Meet Sr Mimosa (Albania), Sr Maria (Spain) & Sr Luigina (Italy) who came to Malta in hope to create a family atmosphere, where youth of different backgrounds meet & flourish in Catholic values.

Webinar ‘Knisja li Tisma’’

Il-Knisja f’Malta organizzat it-tieni laqgħa online dwar il-proċess ekkleżjali ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’, li saret it-Tlieta 27 ta’ April 2021. Għall-webinar bit-tema ‘Knisja li tisma’’ attendew madwar 170 parteċipant fuq il-pjattaforma Zoom. Il-preżentazzjoni, il-filmat u d-diskussjoni fil-gruppi permezz tal-breakout rooms iffukaw fuq l-attitudni pastorali tas-smigħ b’enfasi fuq x’tip ta’ smigħ għandna nagħmlu bħala dixxipli missjunarji u bħala Knisja.

Il-parteċipanti ddiskutew tliet mistoqsijiet marbuta ma’ din il-proċess: x’inhu meħtieġ biex is-smigħ tal-Kelma jitpoġġa fiċ-ċentru u x’riżorsi hemm bżonn biex dan isir; x’inhu meħtieġ biex is-smigħ iwassal għal għaqda ikbar tal-komunità Nisranija u biex ikun hemm komunikazzjoni aħjar; u s-smigħ tar-realtà li jwassal ghal tweġiba pastorali kuraġġjuża li hi meħtieġa fis-sitwazzjoni tal-lum li ġiet affettwata daqstant mill-pandemija.

Għall-webinar bil-parteċipazzjoni ta’ diversi persuni involuti fil-ħajja tal-Knisja attendew kappillani u lajċi attivi fil-parroċċa, provinċjali u membri ta’ ordnijiet reliġjużi, operaturi pastorali, membri ta’ segretarjati, kummissjonijiet u entitajiet tal-Knisja, kapijiet u rappreżentanti tal-iskejjel tal-Knisja, u membri ta’ komunitajiet u għaqdiet fi ħdan il-Knisja.

Il-webinar intemm b’messaġġ mill-Isqof Awżiljarju Joseph Galea-Curmi li jmexxi l-Kummissjoni ta’ kordinament ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’. L-Isqof Galea-Curmi semma’ kemm hu importanti li nisimgħu l-Kelma ta’ Alla u daqstant ieħor li nisimgħu lil xulxin, biex nifhmu iktar ir-realtà ta’ madwarna u b’hekk noffru tweġiba pastorali li tgħodd għall-ħtiġijiet reali tal-persuna. Semma kemm hu importanti li nisimgħu wkoll lit-tfal, u dan jgħin biex meta jsiru żgħażagħ ikunu draw jsemmgħu leħinhom fis-soċjetà li tant hi għatxana għall-verità. Punt ieħor li tqajjem u li ssemma diversi darbi matul il-laqgħa kien dwar l-importanza tas-silenzju fil-ħin tat-talb inkluż fil-knisja, biex in-Nisrani jisma’ lil Alla u jagħraf dak li qed isejjaħlu għalih.

Agħfas hawn biex taqra d-diskors sħiħ tal-Isqof Galea-Curmi.

Għal iktar tagħrif dwar il-proċess ekkleżjali ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’ ibgħat fuq vjagg@maltadiocese.org.

‘Read Think Speak’ mill-MCYN

Read Think Speak hi serje ta’ laqgħat li jagħmlu parti mill-proċess tas-smigħ li l-Knisja f’Malta qed tagħmel skont id-dokument ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’. Bħala entità tal-Arċidjoċesi, il-Malta Catholic Youth Network (MCYN) ħasset il-bżonn li tipprattika verament il-‘Knisja li Tisma’’. L-għan ewlieni ta’ dawn il-laqgħat huma li jisimgħu x’għandhom xi jgħidu ż-żgħażagħ, mexxejja ta’ gruppi taż-żgħażagħ u kappillani. Minkejja li dawn il-laqgħat qed isiru online minħabba r-restrizzjonijiet tal-pandemija, xorta qed ikunu opportunita biex żgħażagħ minn gruppi differenti jsiru jafu lil xulxin.

Il-proġett beda fi Frar 2021 u għadu għaddej. Kull xahar, l-MCYN tiltaqa’ ma’ żewġ gruppi ta’ żgħażagħ differenti għal laqgħa informali fejn it-team, il-mexxejja u ż-żgħażagħ jaqsmu l-esperjenzi tagħhom fil-laqgħa tagħhom ma’ Kristu, li hi l-aktar ħaġa li l-MCYN rat li tat frott minn dawn il-laqgħat. Fil-laqgħat jiġu diskussi wkoll temi mill-proċess ta’ ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’.

Kull laqgħa tinvolvi bejn 10 u 20 ruħ minn parroċċi jew komunitajiet lajċi differenti. Sa Awwissu 2021 l-MCYN iltaqgħet ma’ 123 ruħ, xi ħaġa li ma kinitx issir kieku mhux għall-koperazzjoni u d-dedikazzjoni tal-bosta mexxejja taż-żgħażagħ f’parroċċi differenti.

F’Malta hawn iktar minn 100 grupp ta’ żgħażagħ u l-għan tal-MCYN hu li jilħquhom kollha ftit ftit. Ir-rispons s’issa kien pożittiv u l-parteċipanti esprimew il-gratitudni tagħhom li ngħataw l-ispazju fejn jaqsmu u jisimgħu l-esperjenzi ta’ gruppi differenti. Permezz ta’ dan, iż-żgħażagħ u l-gruppi jesperjenzaw is-similaritajiet u d-differenzi ta’ bejniethom bħala individwi kif ukoll bħala gruppi. Ħafna drabi l-għarfien ta’ dawn id-differenzi jagħmel lill-Knisja aktar rikka.  

Riflessjonijiet mill-Ordni Karmelitan Sekulari Fraternità Mdina

L-Ordni Karmelitan Sekulari Fraternità Mdina organizza laqgħa virtwali fis-16 ta’ Frar 2021ispirata mill-irtir li sar fil-11 ta’ Ottubru 2020 bit-tema ‘Knisja waħda, Vjaġġ wieħed: kif il-Karmelitan Sekulari jissieħeb illum f’dan il-Vjaġġ’. Il-partċipanti matul il-laqgħa rriflettew fuq id-dokument tal-Knisja f’Malta għall-programm pastorali tas-snin li ġejjin.

Ir-riflessjonijiet dwar id-dokument:

B’dan id-dokument, il-Knisja f’Malta qegħda timpenja ruħha b’mod serju biex tiġġedded u tpoġġi fil-prattika it-tagħlim tal-Konċilju Vatikan II, fejn kien ippropona tiġdid radikali fil-Knisja billi nirreferu lura għall-ħajja nisranija fl-ewwel żminijiet tal-Knisja, u naraw kif l- Ispirtu ta’ Alla kien mexxa l-ewwel komunitajiet Insara sabiex jevanġelizzaw l-Aħbar it-Tajba. L-istess Konċilju enfasizza li dan l-eżerċizzju ta’ tiġdid jista’ jitwettaq biss bil-għajnuna tal-Kotba Mqaddsa, fejn nistgħu nisimgħu lil Alla jkellimna. Għalina Karmelitani dan hu punt tat-tluq importanti għax aħna msejħin biex ngħixu kuljum “lejl u nhar bil-ħsieb tal-Liġi/Kelma tal-Mulej… li għandha tgħammar f’qalbna u f’fommna” kif tgħammar ir-Regula Karmelitana u tapplikah għalina r-Regula OKS. Għaldaqstant dan hu mument ta’ grazzja għalina l-Karmelitani, għax nistgħu ngħinu lill-Knisja f’pajjiżna tisma’ l-Kelma, tixtarr il-Kelma, titlob il-Kelma u tħalliha titlaħħam fl-issa tal-istorja.

X’post għandha l-Kelma ta’ Alla f’ħajti u fil-fraternità tiegħi? Nitħarreġ fil-Lectio Divina?

Il-Konċilju Vatikan II kien sejjaħ il-Knisja bħala “misteru.” U għax hi misteru ma nistgħux inpoġġu limiti fejn tibda jew tispiċċa. Għalhekk, ikollna nużaw mudelli/tixbihat, sabiex nifhmu x-xogħol u r-rwol tal-Knisja fis-socjetà. Fil-fatt l-istess Konċilju jagħti erba’ mudelli, meħuda mill-Kotba Mqaddsa ta’ x’inhi jew xi tfisser l-Knisja: merħla (ara Iż. 40:11; Eż. 34:11-29; Ġw 10:1-10), għalqa (ara Iż. 5:1-7, Mt. 21:33-43, I Kor 3:9), bini ta’ Alla (I Kor 3:9; Mt. 21:42), u relazzjoni familjari, jiġifieri omm (ara Gal 4:26; Ap. 12:17) u l-għarusa ta’ Kristu (Ap. 19:7; 21:2, 9; 22:17).

Dan id-dokument ‘Knisja Waħda, Ragħaj Wieħed’ ukoll jissuġġerixxi mudell ta’ kif għandha tkun il-Knisja, meħud ukoll mill-Kotba Mqaddsa: Knisja li takkumpanja, li toħroġ sabiex tiltaqa’, tisma’ u tgħin lil kulħadd, fuq l-eżempju ta’ Sidna Ġesù Kristu meta mar jiltaqa’ maż-żewġ dixxipli tiegħu fit-triq ta’ Għemmaws. Dan il-mudell jippreżenta viżjoni ħajja ta’ kif għandha tkun il-Knisja billi fuq l-imitazzjoni tal-Imgħallem Divin, tpoġġi lilha nnifisha għad-diżpożizzjoni ta’ kulħadd bl-istess mod li Ġesù ta ħajtu għalina.

Bħala Knisja waħda, dan id-dokument għandu rabta partikolari mal-viżjoni tal-Papa Franġisku, kif inhi espressa b’mod partikolari fl-Eżortazzjoni Appostolika Evangelii Gaudium. Importanti ħafna hu s-suġġeriment kif dan il-proċess ta’ dixxerniment u tiġdid għandu jsir fil-prattika. Id-dokument jitkellem ċar: “It-tiġdid li qed ikun propost mhux xi ħaġa li se tkun “imposta” minn fuq għal isfel, imma se jkun tasew proċess ħaj li jikber b’mod organiku fl-aspetti kollha tal-Knisja f’Malta” (p. 2). Il-kliem “mhux … “imposta” minn fuq għal isfel” u “proċess ħaj li jikber b’mod organiku” juruna li t-tiġdid irid ikun magħmul b’mod ħieles u attiv, li jinkludi lil kulħadd, lil organi u membri kollha tal-Ġisem Mistiku ta’ Sidna Ġesù Kristu – mhux l-ewwel jiddixxernu l-awtoritajiet tal-Knisja, imbagħad jiddettawh lill-kumplament tal-Knisja, iżda jrid ikun proċess fejn kulhadd hu inkluż, sabiex il-Knisja tkun tista’ tuża d-doni u l-kariżmi kollha li l-Ispirtu s-Santu jżejjen lil-livelli kollha tal-Knisja.

Il-proċess irid ikun wieħed relazzjonali fejn kulħadd iħoss il-ħtieġa ta’ tiġdid u jaqsam dan it-tiġdid mal-Knisja kollha, jibda fil-komunità li jagħmel parti minnha, u din il-komunità tgħaddih lill-komunitajiet l-oħra. La l-proċess hu organiku ma jistax isir fuq bażi individwali biss, iżda irid ikun hemm sens ta’ sharing u belonging. Huma dawn li jagħmluna Knisja Waħda taħt Ragħaj Wieħed.

Il-fraternità li hi l-qafas fejn tista’ tingħex il-komunjoni jew l-għaqda tal-qlub fi Kristu hi wkoll element importanti fil-ħajja tal-Karmelu. Għall-grazzja ta’ Alla l-Fraternità tagħna fl-Imdina hemm sens qawwi u sabiħ ta’ fraternità mhux biss bejn it-Terzjarji Sekulari iżda wkoll f’għaqda mar-Reliġjużi patrijiet u t-Terz Ordni Regulari kif ukoll għarfien tal-Klawstrali Karmelitani li kellna x-xorti niltaqgħu magħhom. Innutajna l-esperjenzi pożittivi ta’ sens kbir fratern mat-Terzjarji f’Licata, fil-Bolivja u wkoll l-aħwa mill-Olanda li lqajniehom fostna jew żorniehom biex nitgħallmu minn xulxin.

Mill-Fraternità Universali napprezzaw iktar il-fraternità lokali għax ma nħossuniex waħedna. Lill-Knisja f’Malta nistgħu noffrulha dak li aħna f’dan il-vjaġġ billi nsaħħu l-fraternità u nkunu xhieda awtentiċi li “fejn hemm tnejn jew tlieta miġbura f’isem Ġesù hemm hu jinsab fostna:

  • fraternità mibnija madwar il-Kelma ta’ Alla
  • fraternità Ewkaristika
  • fraternità Marjana li hija spazju miftuħ li jilqa’ lil Alla u lill-aħwa minħabba fih
  • fraternità kontemplattiva li tħalli lil Alla jibdilha u jittrasformaha f’sagrament tas-Saltna ta’ Alla fost il-bnedmin: (ara l-ittra tal-Pirjol Ġenerali: Komunità li titlob fost il-poplu)

Xi tfisser għalija l-fraternità? Kif qed ngħixha? Kif qed nixhed għaliha? Kif nista’ ngħixha aħjar b’mod effikaċi?

Punt ieħor importanti li qam waqt il-laqgħa kien dwar il-mod kif il-Knisja trid timita lil Ġesù. Fin-narrattiva tal-laqgħa ta’ Ġesù maż-żewġ dixxipli fit-triq ta’ Għammaws, id-dokument jiddistingwi erba’ tappi:

  1. Ġesù imur jiltaqa’ mad-dixxipli
  2. Hu jisma’ l-uġigħ tagħhom
  3. Hu jakkumpanjahom fit-triq, u, wara l-esperjenza personali li iż-żewġ dixxipli kellhom ta’ Ġesù permezz tat-tagħlim tal-Iskrittura Mqaddsa u l-Ewkaristija
  4. Hu jqanqalhom u jqawwihom biex joħorġu jxandru l-Aħbar it-Tajba tal-esperjenza li huma kellhom ta’ Ġesù, jiġifieri, li Hu ħaj, rebbieħ fuq il-mewt u l-limiti tal-ħolqien.

Fuq l-imitazzjoni ta’ din “l-ikona ta’ Għammaws,” il-Knisja trid tisma’, tilqa’/tiltaqa’, takkumpanja u toħroġ. Dawn għandhom ikunu l-erba’ pilastri/attivitajiet, tal-Knisja fis-soċjetà tagħna. L-ewwel nett, il-Knisja teħtieġ li tisma’ lil Alla jkellimha permezz tal-Kotba Mqaddsa. Kif qal il-Papa Franġisku li “jeħtieġ nitrawmu kontinwament fis-smigħ tal-Kelma” (Evangelii Gaudium, n. 174). Hu permezz tas-smigħ tal-Kelma t’Alla li sseħħ fina bidla ġenwina, li aħna jkollna l-forma ta’ Ġesù Kristu.

Id-dokument jikkwota lill-Papa Franġisku: “Jekk ma niqfux naħsbu fuq il-Kelma t’Alla fl-Iskrittura; jekk ma niġux iffurmati f’xebh ma’ Kristu billi nfittxu li niltaqgħu miegħu fl-istejjer konkreti tal-Evanġelju, widnejna jittarxu, għajnejna jingħalqu u qalbna tibbies għal dik il-grazzja li Alla jixtieq iferra’ fina. Mingħajr il-Kelma ħajja ta’ Alla, ninxfu u mmutu” (Evangelii Gaudium, n. 31).

U dan is-smigħ tal-Kelma irid isir b’determinazzjoni u kontinwu. Għaliex importanti s-smigħ tal-Kelma ta’ Alla kontinwament mill-Knisja? Fir-rakkont ta’ Għemmaws, Ġesù jisma’ l-weġgħat li ż-żewġ dixxipli kienu jġorru f’qalbhom, it-telfa li għadhom kemm esperjenzjaw, id-diżorjentament u l-biża’ li waqgħet fuqhom. Imbaghad, l-Imghallem Divin ifarraġhom billi idur lejn l-Kotba Mqaddsa u jispjegalhom kif Alla tkellem permezz ta’ Mosè u tal-profeti, u li l-Messija kellu jbati u jiġi gglorifikat. Kienet ċanfira żgħira, bħal donnhom iż-żewg dixxipli nsew x’hemm miktub fl-Iskrittura. Ġesù hu l-Verb ta’ Alla (ara Ġw 1, 14, 18). Il-kelma “verb” timplika djalogu bejn żewġ persuni jew aktar.

Fil-fatt Alla, aktar milli hu Kelma, nom – hu Verb, għax Alla hu azzjoni. Għalkemm Alla jibqa’ dejjem traxxendentali, iżda hu wkoll imminenti u attiv fl-istorja tal-umanità. Alla niżel fl-istorja tal-bniedem, għax ried isir sar ħaġa waħda magħna l-bnedmin meta ħa l-ġisem, demm u ruħ umana permezz tal-Imbierka Verġni Marija. Alla twaħħad magħna fil-persuna ta’ Ġesù Kristu u jibqa’ jaħdem maghna u fostna permezz tal-Ispirtu s-Santu u l-Knisja, l-ġisem mistiku ta’ Ġesù għal ġid tal-bnedmin u l-ħolqien kollu.

Għalhekk, kif jgħidilna San Irinew, Alla l-Missier għandu żewġ idejn, Ġesù Kristu u l-Ispirtu s-Santu, li permezz tagħhom jaħdem fid-dinja. Għalina Karmelitani, is-smigħ u l-meditazzjoni tal-Kotba Mqaddsa hu fundamentali sabiex niġġeddu u ninbidlu fi Kristu ieħor: “L-Iskrittura trattab l-ebusija ta’ qalbna, tiftaħna għall-ieħor u għal dawk li Alla ħabbhom sa mill-bidu… Meta tiltaqa’ mal-Kelma, qalbna tinfetaħ u toħroġ ’il barra minnha nfisha” (p. 31).

Permezz tas-smigħ, il-Knisja tkun mimlija bl-Ispirtu ta’ Ġesù li joħroġha biex tiltaqa’ mal-oħrajn u xxandar l-esperjenza tagħha ta’ Kristu Rxoxt, il-ġrajja misterjuza li ssalva lid-dinja u tisboq il-ħolqien kollu. Din il-ġrajja ta’ qawmien tqawwi u tagħti kuraġġ lill-membri tal-Knisja sabiex jinfetħu għall-oħrajn: “L-ewwel ħaġa fil-komunikazzjoni mal-oħrajn, hi l-ħila tal-qalb li tersaq qrib ħaddiehor, li mingħajrha ma teżisti l-ebda laqgħa spiritwali vera. Is-smigħ jgħinna nagħrfu liema hu l-ġest jew il-kelma t-tajba li tħarrikna mill-qagħda trankwilla ta’ spettaturi” (Evangelii Gaudium, n. 171).

Waqt il-laqgħa, ħareġ l-importanza li l-membri kollha tal-Knisja jeħtieġu li jpoġġu lilhom infushom b’mod sħiħ għad-dispożizzjoni tal-oħrajn, il-ħtieġa tal-ftuħ u aċċettazzjoni għall-oħrajn, hekk kif il-Maestà Tiegħu, kif tħobb issejjaħlu Santa Tereża ta’ Ġesù, għamel matul ħajtu kollha. Diżpozizzjoni tfisser li tkun lest/a li tisma’ l-uġigħ u l-feriti tal-oħrajn, li tiftaħ djalogu ta’ mħabba għal ħaddieħor. U dan jgħodd mhux biss ma’ dawk li nafu jew ta’ ġewwa, iżda l-Knisja trid toħroġ fil-periferiji, mal-immigranti, ma’ dawk li huma waħedhom, mal-abbużati, ma’ dawk li ma għandhomx vuċi fis-soċjetà.

F’dan ir-rigward, waqt il-laqgħa, ingħatat l-importanza li l-Knisja, bħal San Pawl, trid tasal biex tistqarr fil-verità: “Sirt kollox ma’ kulħadd, biex insalva lil kulħadd” (I Kor. 9:22). Il-Knisja trid ukoll tilqa’. “Li tilqa tfisser li ddawwar il-ħarsa tiegħek ’il barra minnek innifsek biex tassew tara lill-ieħor jew oħra kif inhuma” (p. 32).

Dan jimplika li l-Knsija trid tkun lesta li tieħu “riskju”; hekk kif kull relazzjoni ġġib magħha l-element ta’ riskju tal-abbuż mis-sinċerità ta waħda mill-partijiet. Importanti li l-membri tal-Knisja jilqgħu ma’ kull min jiltaqgħu sabiex huma wkoll ikollhom esperjenza tal-ħniena ta’ Alla.

Il-Knisja trid tkun mezz ta’ fejqan, u dan irid isir b’mod ħolistiku. Ma nistgħux nifirdu l-ispiritwali mill-materjali. Il-firda tar-ruħ mill-ġisem hi falza. Ir-ruħ hi espressjoni tal-persuna totali, hi żżomm u tgħaqqad l-organi u l-fakultajiet tal-ġisem. Għalhekk, l-ispiritwalità trid tiġi kkonkretizzata u murija fil-ħajja ordinarja ta’ kuljum u jeħtieg li l-Knisja tgħin lil kull min hu fil-bżonn f’kull livell ta’ ħajja. Il-Knisja trid ukoll tilqa’ l-kultura ta’ kull pajjiż u poplu. Alla jikxef lilu nnifsu fl-istorja tal-bniedem, li jfisser fil-kultura u tradizzjoni ta’ poplu, hekk kif għamel mal-poplu Lhudi.

Id-dokument jitkellem fuq l-Inkulturazzjoni tal-fidi. It-tħabbir tal-Evanelju għandu jsir billi l-Knsja tisma’ u titħarreġ fil-kultura tal-pajjiż, biex tkun tista’ tinfiltra u twassal l-Aħbar it-Tajba, fl-istess l-kultura, l-istituzzjonijiet u t-tradizzjonijiet tal-pajjiż li jikbru u jiżviluppaw matul l-istorja ta’ ġens.

“Poplu ‘inkarnat’ hu poplu ‘kolt’ (‘ikkultivat’) b’għeruq li jinżlu fil-fond fl-art, b’zokk ewlieni b’saħħtu li kiber fl-istorja, u bil-friegħi li jinfirxu ’l barra f’atti ta’ qima (cultus) li jagħtu l-frott” (p. 9-10). B’hekk il-kultura tal-pajjiż, iz-zokk li kiber fl-istorja jixrob l-ikel mill-għeruq sabiex il-friegħi, kultura u tradizzjoni u drawwwiet ta’ poplu, jissaħħu u jkunu jistgħu jagħtu l-frott.

Fuq l-eżempju ta’ Sidna Ġesù Kristu, il-Knisja trid takkumpanja. Il-kelma takkumpanja ġejja minn cum+pane, jiġifieri taqsam il-ħobż ma’. Dan il-moviment hu biss possibbli jekk il-Knisja jkolla r-rieda li tingħata biex ħaddieħor isir aħjar. Li takkumpanja lil ħaddieħor ifisser li tkun lest tagħmel spazju għal djalogu sinċier u riskjuż, mal-persuna l-oħra, li tista’ tittradik. Id-dokument jgħid: “L-akkumpanjament jitlob il-kuraġġ li timxi ma’ persuna oħra tul it-triq perikoluża imma meħtieġa li twassal mill-mewt għat-twelid mill-ġdid” (p. 33). Akkumpanjament isir billi l-gwida spiritwali jimxi hu wkoll mixja spiritwali ta’ mħabba kif kien isir fil-bidu tal-Knisja meta għalliem matur fil-ħajja spiritwali kien iservi biex jgħallem u jwassal lill-katekumenu għas-sagrament tal-Magħmudija. Biex tiġġedded u takkumpanja, il- Knisja meħtieġ li toħroġ taqsam il-ħobż ta’ kuljum mal-bnedmin biex twassal l-esperjenza tagħha ta’ Ġesù Kristu Rxoxt li jsir għalina ħobż li jittiekel.

In-natura essenzjali tal-Knisja hi missjunarja: għandha mandat, ordni, minn Ġesù nnifsu li toħrog twassal il-Kelma ta’ Alla f’kull roqgħa fid-dinja. Importanti nifhmu li Ġesù, l-ewwel waqqaf il-Knisja mbagħad irxoxta, u wara ta l-ordni lid-dixxipli biex imorru jgħallmu. Fil-bidu tal-missjoni tiegħu, Ġesù għażel 12-il-appostlu kif ukoll 72 dixxiplu sabiex imorru jxandru l-Kelma ta’ Alla.

Ix-xandir tal-esperjenza li d-dixxipli għandhom ta’ Ġesù Kristu, l-kairos evanġeliku, hi karatteristika fundamentali tal-ewwel dixxipli ta’ Ġesù Kristu, u mhix xi ħaġa miżjuda. Għalhekk, hu fil-pjan ta’ Alla li l-Knisja tikkoltiva kontinwament attitudni ta’ ħruġ u ta’ inklussività sabiex twassal l-Aħbar it-Tajba, jiġifieri t-tgħanniqa tal-imħabba, ħniena u kompassjoni, li hi esperjenzjat fil-persuna unika ta’ Sidna Ġesù Kristu. Minn dan joħroġ li l-Knisja trid toqgħod attenta li ma tispiċċax aljenata meta tħossha komda fi strutturi, forom u drawwiet, li għalkemm kienu tajbin għal xi żmien partikolari, iżda mal-medda taż-żmien, spiċċaw aljeni mill-kultura u l-ħsibijiet tas-soċjetà kontemporanja li kontinwament tinbidel.

Importanti li dejjem inżommu f’moħħna l-kliem ta’ Ġesù Kristu: “Ħadd ma jaqta’ biċċa drapp minn libsa ġdida biex biha iraqqa’ waħda qadima” u “inbid ġdid iqegħduh f’damiġġani ġodda” (Lq. 5:36, 38). Id-dokument Knisja waħda, Vjaġġ wieħed jikkwota l-kliem tal-Papa Franġisku: “Hi din l-attitudni ta’ ħruġ li tgħin lill-Knisja tieħu r-riskju li tmur fil-periferiji jew fl-ambjenti soċjo-kulturali ġodda, li tfittex dawk li huma imbiegħda, u li tkun dejjem lesta tħalli l-kriterju pastorali komdu ta’ ‘għax dejjem hekk sar’” (Evangelii Gaudium, 33).

Hi l-missjoni tal-Knisja li tkun ta’ strument sabiex iddewwi l-ġrieħi ta’ dawk li huma fil-periferji – l-għażla tal-Knisja hi dejjem l-għażla favur il-foqra, li ma jfissirx biss dawk li jbatu minn faqar materjali iżda wkoll dawk li għadhom isofru minn weġgħat tal-passat, fejn hemm relazzjonijiet imkissra, dawk li huma emarġinati u mwarrbin mis-socjetà, dawk li huma waħedhom, oħrajn li jbatu minn trawmi u abbużi tat-tfulija. Hu d-dmir tal-Knisja li taqra s-sinjali taz-żminijiet u twassal l-Aħbar it-Tajba b’mod li l-ispiritwalità Nisranija tgħin sabiex l-bniedem jiżviluppa b’mod sħiħ.

Il-Knisja trid tkun bħal dik il-mara Samaritana, li wara l-esperjenza li kellha ta’ Ġesù, ħalliet kollox u marret tagħti xhieda tal-laqgħa li kellha mal-Imgħallem Divin. Matul il-laqgħa, issemma l-importanza li kull tiġdid u dixxerniment irid isir permezz ta’ talb personali u komunitarju, kontemplazzjoni u skiet. Irridu wkoll nagħtu importanza lis-sagramenti, speċjalment l-Ewkaristija, li tgħaqqadna flimkien u permezz tagħha nkunu nistgħu, verament u bla kundizzjoni, nagħtu lilna nfusna lil oħrajn kif Ġesù ta lilu nnifsu għalina.

X’nista’ nagħmel jien personalment fil-fraternità u fl-ambjent fejn ngħix bħala Terzjarju sabiex inkun xhud ta’ Knisja li tisma’, tilqa’, takkumpanja u toħroġ ixxandar l-Evanġelju? Kif qed nagħmel dan? Il-Fraternità?

Ma rridux ninsew li l-proċess ta’ tiġdid mhuwiex xi proġett uman, iżda jrid ikun imqanqal mill-Ispirtu s- Santu li juri x’inhu l-pjan ta’ Alla għal żmien partikolari fl-istorja ta’ poplu. Għalhekk, kull dixxerniment irid isir b’sottomissjoni għal Ġesù Kristu u għall-Ispirtu s-Santu. Bil-kelma “sottomissjoni” ma għandniex nifhmu kmand mogħti minn awtorità dittatorjali, iżda aċċettazzjoni ħielsa u b’lealtà għall-Kelma ta’ Alla, mibnijin fuq il-persważjoni li Alla ma jrid xejn ħlief il-ġid sħiħ tagħna, kif missier u omm jixtiequ l-aħjar lil uliedhom.

Dan jimplika li d-deċiżjonijiet ma għandhomx isiru skont il-kriterji umani iżda f’sintonja mal-Ispirtu s-Santu. Irridu dejjem inżommu f’moħħna li huwa l-Ispirtu ta’ Alla li qed jaħdem permezz tal-Knisja, li jiffurmana biex insiru Kristu ieħor, naħsbu, nitkellmu u naġixxu fuq l-eżempju ta’ Ġesù Kristu. Ġaladarba dan il-proċess hu ħidma tal-Ispirtu s-Santu, allura aħna rridu nkunu lesti li nistennew għax il-frott mhux dejjem narawh mill-ewwel.

Il-ħtieġa li nistennew: attendere Deum, kif jgħallmuna l-mistiċi Karmelitani. Irridu wkoll inkunu konxji li Alla hu sorpriża u, allura, irridu nkunu dejjem attenti għal dak li Alla jkun irid minna. Għalhekk irridu nibqgħu b’qalbna miftuħa għall-Ispirtu s-Santu li dejjem iżżejjen lill-membri tal-Knisja b’kariżmi u doni differenti fid-diversi dimensjonijiet tagħha: saċerdotali, ħajja kkonsagrata, movimenti spiritwali, parroċċi, u anke individwali.

Importanti li niddixxernu dawn il-kariżmi u d-doni fil-poplu ta’ Alla, nindunaw bihom u nagħtuhom spazju biex jitħaddmu, sabiex bihom tikber u tinxtered is-Saltna t’Alla. Hu importanti li dawn il-kariżmi u doni jitqassmu fil-Knisja kollha għall-ġid komuni spiritwali u materjali tal-membri kollha tal-Knisja.

Id-dokument jissuġġerixxi li d-dixxerniment irid isir fuq żewġ livelli:

Fuq livell orizzontali: diġà semmejna l-inkulturazzjoni, Knisja li toħroġ sabiex twassal is-salvazzjoni ta’ Ġesù u ddewwi l-ġrieħi ta’ dawk li soffrew inġustizzji u tbatija, mingħajr ma tirriduċi lilha nnifisha għal xi aġenzija tal-karità.

Fuq livell vertikali: il-Knisja trid tpoġġi dan il-proċess ta’ tiġdid f’kuntest eskatoloġiku, li jmur lil hinn mill-ispazju u żmien, għalkemm jitwettaq fid-dinja u fiż-żmien. Kull dixxerniment irid jitwettaq fl-isfond tat-Tieni Miġja ta’ Sidna Ġesù, billi ngħaqqdu u ngħixu l-issa fl-istennija tal-aħħar taż-żminijet, meta l-ħolqien kollu jiġi mifdi u gglorifikat u jerġa’ lura għand il-Missier permezz ta’ ħuna l-kbir Ġesù Kristu.

Webinar għall-mexxejja u r-rappreżentanti ta’ kummissjonijiet u entitajiet tal-Knisja

Il‑Kummissjoni ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’ fi ħdan l‑Arċidjoċesi ta’ Malta organizzat webinar nhar l‑Erbgħa 27 ta’ Jannar 2021. Din il‑laqgħa kienet ippreseduta mill‑Arċisqof Charles Scicluna u għaliha attendew diversi rappreżentanti u mexxejja ta’ kummissjonijiet u entitajiet tal‑Knisja.

Matul il‑laqgħa tnediet il‑website li tinkludi riżorsi u tagħrif dwar id-dokument ta’ tiġdid pastorali tal‑Arċidjoċesi ta’ Malta bit‑tema Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed, kif ukoll saru preżentazzjonijiet ta’ ħidmiet li bdew jew tlestew diġà, b’rabta mal‑istess dokument. Dawn jinkludu l‑inizjattiva kateketika online għat‑tfal bil‑website Bekids.mt, il‑ħames edizzjoni tal‑Bibbja bil‑Malti stampata kif ukoll fuq app mill‑Għaqda Biblika Maltija, il‑proġett Fehmiet fuq il‑Kattoliċiżmu mill‑Istitut ta’ Riċerka Discern, l‑eseġeżi tar‑rakkont ta’ Għemmaus mid‑Dipartiment tal‑Iskrittura fi ħdan il‑Fakultà tat‑Teoloġija, proġetti mid‑Djakonija Unit fi ħdan il‑Caritas mal‑parroċċi u entitajiet djoċesani tad‑djakonija biex jgħinu lill‑fqir u l‑batut fil‑komunità, gwida mqassra għall‑pastorali taż‑żgħażagħ bil‑Malti u bl‑Ingliż mill‑Malta Catholic Youth Network (MCYN), ir‑rapport Midd idek għall‑Fqir mill‑entitajiet fi ħdan is‑Segretarjat Djakonija u r‑rapport Beyond GDP mill‑Kummissjoni Ġustizzja u Paċi flimkien ma’ entitajiet oħra.

Il‑kelliema tal‑webinar kienu membri mill‑MCYN; il‑Forum Għaqdiet Lajċi; Discern; il‑Vigarjat Djakonija; il-Kummissjoni Ġustizzja u Paċi flimkien ma’ Centesimus Annus, Fokolari, EY u Seed Consultancy; u l‑Vigarjat Episkopali għall‑Evanġelizzazzjoni.

L‑għan tal‑laqgħa kien li tingħata informazzjoni dwar il‑proċess ta’ tiġdid ekkleżjali, filwaqt li jitħeġġu sinerġiji ġodda bejn l‑entitajiet fil‑Knisja. Tnieda wkoll filmat li jispjega l‑għeruq Insara tal‑poplu Malti, ir‑realtà tal‑fidi li tħaddan is‑soċjetà Maltija llum u l‑istedina għal dan il‑proċess b’ħarsa lejn futur imnebbaħ mill‑Ispirtu s‑Santu.

Il‑proċess ta’ tiġdid ekkleżjali Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed tnieda mill‑Arċisqof fis‑7 ta’ Ġunju 2020.  Dakinhar huwa sejjaħ lill‑entitajiet kollha tal‑Knisja f’Malta – parroċċi, kongregazzjonijiet reliġjużi, skejjel, moviment tal‑lajċi, familji u oħrajn – biex jagħmlu tagħhom din il‑viżjoni u jidħlu f’dan il‑vjaġġ ta’ tiġdid.

Wara t-tnedija tad-dokument, l-Arċisqof waqqaf kummissjoni ta’ koordinament, immexxija mill-Isqof Awżiljarju, li qed tara li jitwettaq dan il‑proċess, kif ukoll tħeġġeġ il‑kontribut ta’ nies impenjati fil‑knisja u persuni oħra minn diversi realtajiet tas‑soċjetà Maltija.

Żur https://vjagg.knisja.mt/#timeline biex issir taf aktar dwar il-ħidmiet b’rabta mad-dokument.

Isma’ lil Mariella Catania mill-Kummissjoni ‘Knisja Waħda, Vjaġġ Wieħed’ fl-intervista ma’ Joe Dimech fuq Radju Malta, dwar dan il-proċess ekkleżjali u l-webinar.

Fehmiet fuq il-Kattoliċiżmu minn DISCERN

DISCERN, l-istitut ta’ riċerka dwar is-sinjali taż-żminijiet, qed jaħdem fuq il-proġett Fehmiet fuq il-Kattoliċiżmu. Ir-rappreżentazzjonijiet tal-Kattoliċiżmu f’Malta huma diversi u huma dinamiċi. Dal-proġett ta’ riċerka jesplora r-rappreżentazzjonijiet, u l-lingwaġġ li jintuża, rigward il-Kattoliċiżmu f’Malta, qalb gruppi demografiċi differenti (abbażi ta’ ġeneru, età, edukazzjoni, u reġjuni).

Il-parteċipanti ġejjin minn sfondi varji, u huma kemm Kattoliċi kif ukoll ta’ reliġjonijiet oħra jew l-ebda. Minħabba li l-maġġoranza tan-nies f’Malta jidentifikaw bħala Kattoliċi, hu mistenni li l-maġġoranza tal-parteċipanti jkunu Kattoliċi.

Fl-intervisti u l-gruppi fokali (focus groups), il-parteċipanti jiġu mistoqsija dwar il-fehmiet tan-nies fuq il-Kattoliċiżmu, xi tfisser li persuna tkun Kattolika, l-orjentament tal-persuni lejn prinċipji Kattoliċi, eċċ. L-intervisti u gruppi fokali jiġu analizzati permezz ta’ analiżi tematika. L-analiżi tħares lejn il-fehmiet, u l-lingwa li tintuża, vis-a-vis il-Kattoliċiżmu – jew aħjar, Kattoliċiżmi – li hawn preżenti f’Malta, flimkien mal-profili differenti ta’ Kattoliċiżmi.

Skont riċerka li għamel Discern, lokalment m’hemmx riċerka kontemporanja u komprensiva li tidħol fid-dettall f’dawn it-tip ta’ mistoqsijiet. Għalhekk, inħass il-bżonn li jiġu esplorati aħjar il-fehmiet tan-nies, minn kull faxxa tas-soċjetà. Barra minn hekk, hawn ħafna ilħna differenti fis-soċjetà li mhux dejjem jinstemgħu. Dal-proġett għandu jkun utli għal diversi entitajiet biex iwasslu l-messaġġ tagħhom aħjar; kemm jekk tkun entità li tgħaqqad grupp ta’ nies bħala ħbieb, kif ukoll jekk tindirizza kwistjonijiet soċjali sistemiċi bħall-ambjent u l-faqar.

It-tir hu li l-proġett jitlesta lejn l-aħħar tas-sena. Il-frott tal-ħidma tagħna se tkun l-analiżi aħħarija nfisha, kif ukoll ir-rapport li joħroġ dwarha. Fil-futur, ir-riċerka li jagħmel id-DISCERN se tkun influwenzata mir-riżultati ta’ din ir-riċerka.

Midd idek għall-Fqir mis-Segretarjat Djakonija

L-entitajiet fi ħdan is-Segretarjat Djakonija ħejjew ir-rapport Midd idek għall-Fqir wara li mexxew gruppi fokali (focus groups) biex jisimgħu l-opinjoni tal-persuni li jagħmlu użu mis-servizzi tal-Knisja. Il-gruppi fokali tmexxew fost persuni li kienu ġejjin mid-djar anzjani tal-Knisja, djar tat-tfal, nisa vittmi ta’ vjolenza domestika, nies bi problemi ta’ saħħa mentali, immigranti kif ukoll parroċċi.

Ħidma mill-MCYN

Il-Malta Catholic Youth Network (MCYN) ilha li bdiet il-ħidma tagħha minn Ġunju tal-2020. F’Diċembru ppubblikat il-gwida mqassra għal mal-pastorali taż-żgħażagħ bil-Malti u bl-Ingliż u fi Frar li ġej se jibdew l-ewwel laqgħat biex jinbeda l-proċess tas-smigħ. Dawn se jsiru ma’ gruppi taż-żgħażagħ varji, movimenti u parroċċi biex jisimgħu liż-żgħażagħ dwar id-diversi passi mniżżla fil-proċess ekkleżjali.

L-idea prinċipali hi li jisimgħu lil xulxin u li permezz tat-talb jagħrfu dak li Alla qed isejħilhom għalih. Din l-idea ġiet għaliex hi x-xewqa tal-MCYN biex iż-żgħażagħ ikunu parti minn dal-proċess mal-Knisja sħiħa u għaliex ħafna drabi ż-żgħażagħ ma jħossuhomx mismugħa. Is-Sinodu tal-Isqfijiet tal-2018 enfasizza, kif dejjem enfasizza l-Papa Franġisku, l-importanza tas-sinodalità minn kull persuna fi ħdan il-Knisja. Peress li l-Knisja hi tagħna ż-żgħażagħ ukoll, il-MCYN xtaqet li kull żagħżugħ/a jkollhom ċans li jesprimu dak li hemm f’qalbhom u f’moħħhom li qed jgħidilhom Ġesù.

Wara l-ewwel pass tal-proċess tas-smigħ, li se jieħu kważi sena u nofs minħabba il-pandemija, se ssir evalwazzjoni ma’ xi żgħażagħ dwar x’passi konreti se jittieħdu kif iż-żgħażagħ flimkien u magħqudin mal-Knisja sħiħa jistgħu verament jimxu din il-mixja.

Il-MCYN tittama li bejn parroċċi u gruppi tilħaq mal-2,500-3,500 ruħ.

Ħidma tal-Kummissjoni Ġustizzja u Paċi

Wara li rat id-dokument tal-proċess ta’ tiġdid ekkleżjali, il-Kummissjoni Ġustizzja u Paċi bdiet numru ta’ kollaborazzjonijiet b’relazzjoni ma’ entitajiet oħra bħal MCYN, is-Segretarjat għall-Katekeżi, it-Taqsima Djakonija fil-Parroċċi u l-Kummissjoni Immigranti. Il-proċess għadu għaddej u ċerti proġetti għalissa jinsabu sospiżi minħabba s-sitwazzjoni tal-Covid-19.

Ħidma mid-Djakonija Unit fi ħdan il-Caritas, mal-parroċċi u entitajiet djoċesani tad-djakonija fil-komunità

Id-Djakonija Unit fi ħdan il-Caritas taħdem biex jikber il-koordinament u ssaħħaħ is-servizzi ta’ sostenn għad-djakonija fil-parroċċi. Dan tagħmlu flimkien ma’ bosta entitajiet oħra imma speċjalment mas-Segretarjat Djakonija, is-Segretarjat Parroċċi, il-Kulleġġ tal-Kappillani u l-Kummissjoni Migranti, St Jeanne Antide Foundation, Millenium Chapel, Institute Paolo Freire u s-Segretarjat Assistenza Soċjali, Fondazzjoni Sebħ (tim ta’ ħidma soċjali fil-komunitajiet tal-Ħamrun u l-Marsa). Bħalissa qed taħdem fuq għadd ta’ proġetti. Diversi parroċċi diġà bdew jerfgħu wkoll responsabbiltajiet ta’ koordinament f’din il-ħidma, fosthom il-parroċċi ta’ Marsaskala, il-Qawra u San Ġiljan li jirrappreżentaw ukoll ir-reġjuni tad-djoċesi. Flimkien dawn jaħdmu fuq għadd ta’ proġetti, fosthom:

  • Database komuni ta’ benefiċċjarji ta’ għajnuniet bażiċi (ikel, ħwejjeġ, bżonnijiet ta’ tindif)
  • Intrapriża soċjali li ssaħħaħ u tikkordina r-riżorsi u s-servizzi mogħtija fil-komunitajiet waqt li toħloq pjattaforma għall-ħidma volontarja, u fond ċentrali biex issostni d-djakonija fil-parroċċi. Din se tinkorpora: il-proġett Solidarity Kitchens id f’id mal-Fondazzjoni Alfred Mizzi, ħanut, u laundry fost l-oħrajn.
  • Servizz ta’ sostenn ta’ ħidma soċjali għall-kappillani
  • Servizz ta’ xiri ta’ ikel u ħwejjeġ tat-tindif li jitqassmu lin-nies fil-bżonn bl-ingrossa
  • Diskussjonijiet biex jitnieda servizz ta’ sostenn professjonali għad-dispożizzjoni tal-ħidma tad-djakonija fil-parroċċi

Dawn il-proġetti huma frott ta’ ħidma ta’ laqgħat regolari li saru ma’ kappillani, ħidmiet u inizjattivi tad-djakonija fil-parroċċi, u kummissjonijiet djakonija parrokkjali li bdew f’Marzu 2020. Hemm madwar 40 voluntier involut fil-proġetti fuq ħidma ta’ kull ġimgħa jew ġimagħtejn. It-Taqsima Djakonija qed tittama li tilħaq lis-70 parroċċa u l-bqija tal-entitajiet djoċesani.

Kull ġimagħtejn ssir laqgħa online li tlaqqa’ rappreżentanti mill-Fondazzjoni St Jeanne Antide, Millenium Chapel, Institute Paolo Freire, Segretarjat Assistenza Soċjali, Fondazzjoni Sebħ (tim ta’ ħidma soċjali fil-komunitajiet tal-Ħamrun u l-Marsa), il-Caritas Social work & Counselling Unit, u rappreżentanti tal-ħidma tad-djakonija tal-parroċċi ta’ San Ġiljan u Marsaskala. Matul il-laqgħat inħass li jingħata bidu għal dawn il-proġetti wara li ġew diskussi dawn l-ideat u bżonnijiet:

  • Aħna lkoll aħwa benefatturi u benefiċċjarji ta’ xulxin.
  • Anke jekk nista’ nagħti biss ftit, dak il-ftit huma l-muniti tax-xwejħa tal-parabbola, li l-Mulej jbierek u jkattar.
  • Għandna bżonn li naddattaw għall-possibbiltà li l-volontarjat naqas mal-knisja fir-realtà tad-dinja tal-lum.
  • Hemm bżonn naħdmu id f’id ma’ professjonijiet ġodda, u jkollna komunikazzjoni ma’ professjonijiet li naħdmu magħhom spalla ma’ spalla fil-ħidma tad-djakonija.
  • Ix-xewqa li l-ħidma tad-djakonija ma tibqax ta’ ftit nies fil-kummissjoni djakonija imma li ssir tassew parti interna ta’ kull nisrani – kulħadd bil-mod tiegħu – waqt li l-kummissjoni tkun realtà li tkun xprun u toffri sostenn, gwida u parir professjonali għad-diversi ħidmiet tad-djakonija fil-parroċċa.
  • Għandna barka fid-diversità u l-ammont ta’ ħidmiet organizzati li diġà jeżistu fi ħdan il-parroċċi u l-entitajiet djoċesani ta’ djakonija fil-komunità u tkun ħasra jekk dil-ħidma kollha ma tkunx msaħħa permezz ta’ koordinament, tisħiħ ta’ riżorsi, it-taħriġ u sostenn adegwat lill-kappillani u l-operaturi pastorali tad-djakonija.

Bħalissa t-Taqsima tad-Djakonija fil-Parroċċi tinsab fl-aħħar stadju li titnieda l-Kummissjoni Djoċesana Djakonija b’rappreżentanza tal-kummissjonijiet djakonija tal-parroċċi u l-Kulleġġ tal-Kappillani. Dan kollu qed iservi bħala bażi ta’ komunikazzjoni, koordinament u tisħiħ biex il-ħidma tkun tassew msejsa fuq dixxerniment u azzjoni komunitarja.